• achtergronden
• DE 7EVEN
• video's
• agenda

• dossiers
• festivals
• columns

ernaast

A Tribute To The Stooges: Tilburg City Is Burning

Oog in Oog met het Eerste Vonkje dat Ooit de Rock 'n Roll in Vuur en Vlam Zette - Gewelddreigingen, Leugens en Duivelse Paniek - The Stooges op een Negatieve Sixties-trip

Tekst: Xander van Aart

Publicatiedatum: 13 januari 2003

Ik heb altijd een hekel gehad aan de maand december. Want het is dan winter. En de vogels fluiten niet meer en de lucht is overwegend onheilspellend en de avonden zijn donker en gemeen. Geen greintje gelukzaligheid of ook maar een minuscuul druppeltje zelfspot zijn tijdens dit schrijven voelbaar aan het oppervlak van mijn benevelde brein. Op sommige dagen put ik levenslust en energie uit deze donkere periode die zich elke twaalf maanden rond de kerst meester van mij maakt en slaat stress om in literaire productiviteit. Maar op andere dagen raak ik stevig in de war van dingen als afspraken of verplichtingen en zeg ik nee tegen alles en iedereen en trek ik de deur dicht en negeer ik de telefoon. En in die paar weken moet er wel iets heel erg bijzonders gebeuren wil ik mijn huis verlaten. En ik wist dat afgelopen vrijdag, 6 december, zo'n bijzondere avond zou gaan worden. Ik had namelijk een persoonlijke uitnodiging gekregen van Japie Roelofs, n van de programmeurs van 013, om het tribute concert van The Stooges bij te wonen. Ik had namelijk nog iets tegoed van hem. Hij beloofde me een VIP treatment, plus een perspas die me toegang zou verschaffen tot het hele 013 complex; van het podium tot de kantoren in de catacomben en van het grote balkon tot de kleedkamers van de sterren. Bovendien werd mij toegezegd dat ik de soundcheck mocht bijwonen en met de bandleden van The Stooges zou dineren. Zo'n aanbod kon ik in naam van de journalistiek natuurlijk niet afslaan.

Ik liep de trappen af richting de backstage in de kelder van het 013 complex en een oude man met lang grijs haar en een veel te grote bril kwam me tegemoet. Zijn ogen priemden diep in de mijne en hij keek me vals en vol minachting aan terwijl hij vastberaden en met ferme tred zijn weg vervolgde, zijn handen diep in zijn donkerblauwe body warmer gestoken. Het was J. Mascis, de gitarist die vanavond het podium zou betreden als eenmalig lid van The Stooges. De oud voorman van Dinosaur Jr. zag er op z'n zachts gezegd aardig belachelijk uit. Ik staarde hem na en plots draaide hij zich om en stak zijn middelvinger naar me op. Ik schonk verder maar geen aandacht aan hem en hield mijn mond stijf dicht aangezien ik de reputatie van de goede man kende. Maar een vijandige reactie als deze had ik niet verwacht. Het leek alsof hij de duivel in mij zag. Ik begreep er helemaal niets van.

Het was klokslag half negen toen het zaallicht werd gedimd. Jonge punkertjes liepen verdwaast tussen kalende dertigers en joelende veertigers die op hun oude bandje waren afgekomen. De bandleden pakten hun gitaren en er werd afgetrapt met een orgie van feedback en lawaai. Hun gitaren stonden helemaal niet gestemd en de zaalmix was belabberd. Drummer en origineel lid Scott Asheton maakte weinig indruk met zijn hopeloos achterhaalde Sixties geroffel en voorgenoemde Mascis hing zeer ongeïnspireerd tegen zijn Marshall kast en zag eruit als een verkoper van de daklozenkrant. Hij kroop ineen en vermeed elk contact met het publiek, zichzelf verliezend in zijn rol als de ultieme anti-ster. Gitarist Ron Asheton ziet er tegenwoordig uit als een gemiddelde wiskunde leraar uit Black Oak, Arkansas. Draagt een grote, zwarte bril en wekt de indruk dat 'ie 's avonds graag rode wijn drinkt en National Geographic kijkt. Hij stond gespannen op zijn zes snaren te rammen en leek zich niet bewust van zijn cult status als pionier van de punkrock. Misschien was het daarom achteraf gezien niet zo heel onlogisch dat het Mascis was die het merendeel van de solo's voor zijn rekening nam. De uitvinder zelf bleef op de achtergrond en oogde als een verstrooide maar onverstoorbare professor. De algehele sfeer in de zaal was gespannen. De bandleden voelden zich duidelijk niet op hun gemak, met uitzondering van de goedlachse bassist Mike Watt. 'Vertel Mike maar niets over het gevecht van vanavond', fluisterde gitarist Ron me na de soundcheck toe. 'Hij is heel erg gevoelig, wat dat betreft. Hij heeft een hekel aan geweld en is erg bang om te sterven.' Er was toen nog niets aan de hand. De sfeer was hooguit een beetje gespannen De geluidsman had zichtbaar moeite met het afstellen van het geluid. Al snel droop het zweet hem van het voorhoofd. Of zat hij zich over iets heel anders druk te maken? Misschien had Ron Asheton backstage op hem in zitten praten over de MC5 fans en de White Panthers... Misschien was hij zich onbewust aan het voorbereiden op wat er zou komen. Wat had ik Ron in godsnaam allemaal wijs gemaakt enkele uren voor aanvang van de show... Het was vreselijk, echt vreselijk.

Ik kan me nog goed herinneren hoe het begon. Eerst was er die nare confrontatie met J. Mascis op de trap, even later gebeurde het weer. Ik stond in de keuken een praatje te maken met de kokkin van dienst toen Ron Asheton binnenkwam. Ik stak mijn hand uit en vertelde hem dat ik een journalist was die op uitnodiging van 013 met zijn band zou dineren. Ik glimlachte vriendelijk en bood hem een blikje bier aan dat ik zojuist uit mijn zwart lederen cameratas had gevist. 'Jij gaat vanavond met helemaal niemand van ons dineren', zei hij streng. Hij gaf me een duw en zette me tegen de muur. De kokkin rende gillend de keuken uit. 'Wat ben je allemaal van plan?', brieste hij. 'Ik weet dat je iets in je schild voert.' Ik bood mijn excuses aan en vroeg hem wat er aan de hand was. Met ogen vol vuur keek hij me aan terwijl hij dreigend naar mijn T-shirt wees. 'Ik heb met Mascis gepraat en hij was erg onrustig, snap je? Wie heeft je gestuurd?' Ik wist niet wat ik moest zeggen. Waar kwam al deze plotse razernij in godsnaam vandaan? Ik begreep er niets van, totdat ik merkte dat ik mijn omstreden MC5 T-shirt droeg met daarop het programma van John Sinclairs' White Panther Movement. Natuurlijk niet slim om bij een ontmoeting met de leden van The Stooges een shirt van hun grootste concurrenten en stadsgenoten, de Motor City 5 te dragen. En dan al helemaal niet een shirt waarop politiek activist en MC5 manager John Sinclair zijn Tien Punten Programma presenteert. Het uit Detroit afkomstige MC5 maakte eind jaren '60 extreem harde punkmuziek en daar hield de gevestigde orde destijds niet van; om over Sinclairs extreme politieke ideen die hij via zijn bandje ventileerde nog maar te zwijgen Het is een zwart shirt met op de voorkant het logo van de band in de kleuren van de Amerikaanse vlag. Op de achterkant staat met grote rode letters het Tien Punten Programma van de White Panthers:

1. - full endorsement and support of Black Panther party's 10-point program.
2. - total assault on the culture by any means necessary, including rock 'n roll, dope and fucking in the streets.
3. - free exchange of energy and materials - we demand the end of money!
4. - free food, clothes, housing, dope, music, bodies, medical care - everything free for everybody!
5. - free access to information media - free technology from the greed creeps!
6. - free time and space for all humans - dissolve all unnatural boundaries
7. - free all schools and all structures from corporative rule - turn the buildings over to the people at once!
8. - free all prisoners - they are your brothers
9. - free all soldiers at once - no more constripted armies
10. - free all people from their "leaders" - leaders suck - all power to all the people. Freedom means free everyone!

'Luister', zei ik al proestend en naar adem snakkend tegen een hevig briesende Asheton die mijn keel stijf dichtkneep. 'Ik kom hier juist om jullie te helpen. Ik heb uit betrouwbare bronnen vernomen dat er enkele fanatieke MC5 fans en enkele White Panthers aanwezig zijn die jullie en jullie fans willen afmaken.' Zijn gezicht vertrok en langzaam liet hij mijn keel los. 'Werkelijk? Waarom zouden ze naar ons komen kijken? Verdomme helemaal in Nederland nota bene!' 'Ik ben ingelicht door het Ministerie van Binnenlandse Zaken', legde ik gehaast uit, mijn onschuld verbergend in een web van leugens. 'Politiek Den Haag neemt het heel erg serieus. Er gaan harde klappen vallen, vanavond.' 'Met hoeveel man zijn ze?', vroeg Asheton gespannen. 'Met een man of dertig, veertig', antwoordde ik nonchalant. 'Ze wachten op het signaal en dan zullen ze op het publiek in beginnen te beuken totdat ze het podium bereikt hebben. En dan zijn jullie aan de beurt. Ze zijn gewapend tot de tanden dus ben op het ergste voorbereid.' Ik liet mijn perspas van 013 zien om te bewijzen dat ik aan hun kant stond. 'Ik moet dit shirt wel dragen, anders zullen ze me misschien herkennen', legde ik haastig uit. 'Dus houd deze informatie in godsnaam binnen de band en laat vooral niets merken tijdens de show. Als ze merken dat jullie zenuwachtig zijn zouden ze onraad kunnen ruiken en dan zullen ze mij als verklikker aanwijzen omdat die politieke klootzakken de aard van mijn werk kennen.' Asheton stond als volkomen verstijfd met zijn mond open naar me te luisteren. 'Doe maar net of je er vanavond zin in hebt', praatte ik op hem in. 'Als ze ook maar iets van angstzweet ruiken hebben ze jullie door en dan gaan er slachtoffers vallen. De politie is ingelicht en zij hebben enkele tientallen under-cover agenten gestuurd. Allemaal bewapend.' Asheton schuifelde zenuwachtig door de keuken en keek me plots doordringend aan. 'Wat is het signaal? Wanneer slaan ze toe?' Ik haalde diep adem en probeerde zo serieus mogelijk te kijken. Na een gespannen stilte van enkele seconden die minuten leken vertelde ik hem dat het moment van de waarheid daar was wanneer de band Search & Destroy zou inzetten. 'Op dat moment grijpt de politie meteen in dus is het van het aller grootste belang dat jullie gewoon doorspelen, alsof er niets aan de hand is. Dat geeft de politie de tijd om alle relschoppers op een snelle en discrete manier aan te houden en af te voeren zonder dat er n groot slachtveld ontstaat.' Hij omhelsde me hartelijk en zei dat hij de setlist opnieuw zou doornemen met zijn bandleden en beende toen snel richting de kleedkamer.

Terug naar de show. Tijdens 1969, dat als derde gespeeld werd, kwam het publiek eindelijk wat los. Zeker toen Scott Asheton het opzwepende tempo nog wat opschroefde. Bij T.V. Eye bleek het Heilige Vuur pas echt te branden. Zanger/bassist Mike Watt (ex-Firehose, ex-Minute Men) zong als een bezetene en zelfs Mascis liet zich helemaal gaan, zichzelf verliezend in een fuzz solo terwijl hij al headbangend haast over zijn eigen pedalen struikelde. Watt introduceerde tegen het eind van de show met veel kabaal I Wanna Be Your Dog en de meute explodeerde. Zelfs de hobbelige maar stuwende drums van Scott vielen na verloop van tijd perfect in de mix. Maar het spelplezier was toen al verdwenen onder een niet te ontkennen spanning op het podium. De twee gitaristen deden er steeds langer over om hun gitaren te verwisselen en Scott keek angstig om zich heen van achter zijn drumkit. Het moment van de waarheid was onbeschrijfelijk. Angstige gezichten op het podium, bang om een toegift te doen en het nummer te spelen waar het publiek luidkeels om vroeg. Elke klassieker en elke hit was al gespeeldIk kan me amper herinneren wat er nu eigenlijk gebeurde op het moment dat Ron het intro van Search & Destroy inzette. Mijn herinneringen aan dat moment zijn vaag. Ik heb zojuist het notitieboekje dat ik die avond bij me droeg uit mijn tas gevist en de laatste drie pagina's geven een aardig beeld van wat er tijdens die laatste minuten is gebeurd:

"Mascis loopt zenuwachtig richting Ron en even kijken ze elkaar vragend aan. Ellenlang stemt Asheton zijn gitaar, onderwijl zenuwachtig het publiek in turend. Plots zet Ron het intro van Search & Destroy in en de menigte explodeert. Schreeuwen van herkenning en maniakaal gegil vullen de ruimte. Bekertjes bier vliegen door de lucht, vuisten slaan in de rondte en iedereen vecht voor zichzelf. Ik word in het nauw gedreven door smerig zwetende en naar bier stinkende rock 'n roll beesten die niet praten of zingen -nee, ze schreeuwen en vechten! - Ik voel me als op een klein, houten bootje in grote, ruwe wateren Van alle kanten geduw en getrek. De haaien ontwijken en gewoon doorroeien met mijn ballen vastgespijkerd aan het bankje om te voorkomen dat ik niet overboord sla Gewoon meegaan in die beweeglijke troep. Jezus Christus wat een onderneming Een ontsnapping vanaf Alcatraz is nog beter te realiseren... Als ik nu stop met roeien ga ik over de kop. Het is hier net de hel. Charles Manson De Hindenburg... Altamont... Auschwitz... Nixon Een zeer negatieve Sixties trip Ik bal mijn vuisten en zie een jong meisje tegen de grond gesmakt worden door twee gespierde mannen met MC5 T-shirts en een kerel van in de dertig met een blauw vest gaat onderuit en kopje onder in de zee van mensen voor het podium. Overal liggen schoenen en de vloer is besmeurd met bloed. Nog voor het eerste refrein weet de journalist zich een weg tussen de vechtende menigte richting de uitgang te banen."

http://www.kindamuzik.net/achtergrond/a-tribute-to-the-stooges/a-tribute-to-the-stooges-tilburg-city-is-burning/2275/
Meer A Tribute To The Stooges op KindaMuzik: http://www.kindamuzik.net/artiest/a-tribute-to-the-stooges